Η αυτοπεποίθηση δίνει στα παιδιά φτερά

Τι εννοούμε όταν λέμε αυτοπεποίθηση; Στη δική μου κατανόηση, αυτοπεποίθηση σημαίνει να πιστεύουμε ότι οι δυνάμεις, οι ικανότητες και τα αποθέματά μας θα μας βοηθήσουν στις δυσκολίες της ζωής και τελικά θα τα καταφέρουμε καλά. Ή αλλιώς, είναι όλες αυτές οι καλές σκέψεις που κάνουμε για τον εαυτό μας, η καλή εικόνα που έχουμε για εμάς, τα θετικά συναισθήματα που έχουμε για αυτό που είμαστε, οι αφηγήσεις που έχουμε φτιάξει για τη ζωή μας και το πώς όλα αυτά λειτουργούν ενισχυτικά και μας οδηγούν στο να επιτυγχάνουμε τους στόχους μας και να είμαστε χαρούμενοι. Και ποιος δε θα ήθελε για το παιδί του μια τέτοια στάση ζωής, σωστά; Είναι πολλά, πράγματι, τα επίπεδα στα οποία μπορεί να δουλέψει ένα γονιός με το παιδί του για να του ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και είναι και μια συνεχής, ασταμάτητη δουλεία, όχι μια ενέργεια που κάνει μια κι έξω. Εδώ, θα επικεντρωθώ μόνο σε κάποια σημεία που, κατά τη γνώμη μου, είναι πολύ σημαντικά και αποτελεσματικά.  

Πρώτα απ’ όλα, θα ξεκινήσω από σας, μαμά και μπαμπά. Είστε τα πιο σημαντικά πρόσωπα στη ζωή του παιδιού σας και, επομένως, είστε μοντέλα για αυτό. Σας κοιτάζει στα μάτια και από το βλέμμα σας και μόνο καταλαβαίνει τι είναι καλό και τι κακό. Το τι σκέφτεστε και αισθάνεστε για τον εαυτό σας, το μαθαίνει να σκέφτεται και να αισθάνεται για τον δικό του εαυτό. Αν εσείς αισθάνεσθε, σε γενικές γραμμές, καλά για τον εαυτό σας και καταφέρνετε να κρατάτε ένα θετικό κι αισιόδοξο μήνυμα μέσα από τις περισσότερες εμπειρίες σας, τότε πιθανά να μπορέσετε πιο εύκολα να βοηθήσετε το παιδί σας να χτίσει μια καλή εικόνα για τον εαυτό του καθώς μεγαλώνει και αυτό σίγουρα είναι μια πολύ καλή βάση.

Έπειτα, θέλω να πω δυο λόγια για τη συναισθηματική σχέση που κάνει ένα παιδί, από βρέφος ακόμη, με τη μητέρα του, κυρίως, αλλά και τον πατέρα, ως πολύ σημαντικά γι’ αυτό πρόσωπα δεσμού. Η πρωταρχική αυτή σχέση, ο πρώτος αυτός συναισθηματικός δεσμός, αν είναι ασφαλής, όπως λέμε στην επιστήμη μας, βοηθάει πάρα πολύ το παιδί στην αυτοπεποίθησή του αλλά και στην ανάπτυξη μιας υγιούς προσωπικότητας γενικότερα. Ασφαλή συναισθηματικό δεσμό κάνει ένα παιδί που μεγαλώνει με έναν τρυφερό γονιό, κάποιον που αγαπάει το παιδί, το θέλει στη ζωή του και το δείχνει. Κάποιον που έχει την υπομονή να σταθεί δίπλα στο παιδί στο μεγάλωμά του, με ηρεμία και σταθερότητα. Κάποιον που να μπορεί να το ανακουφίσει απ’ όλη αυτήν την αβεβαιότητα και το άγχος που συνεπάγεται το μεγάλωμά του σ’ έναν άγνωστο κόσμο όπου όλα είναι καινούρια. Μια τέτοια τύπου σχέση δίνει το μήνυμα στο παιδί ότι δεν είναι μόνο του κι ότι μπορεί να βασίζεται στους ανθρώπους για αγάπη, ανακούφιση, βοήθεια, παρέα, επικοινωνία, επαφή. Και τέτοια βιώματα είναι αυτά που θα μειώσουν τους φόβους του και θα το κάνουν να πιστέψει ότι μπορεί να τα καταφέρει.  

Καθένας από μας είναι εντελώς ξεχωριστός και γι’ αυτό μοναδικός! Ακριβώς το ίδιο ισχύει και για τα παιδιά αλλά πολλά απ’ αυτά δεν το ξέρουν… Είναι πάρα πολύ σημαντικό να βοηθηθεί το κάθε παιδί στο να κατανοήσει τη μοναδικότητά του, τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά του, τα ιδιαίτερα χαρίσματά του ώστε να μπορέσει και το ίδιο να αντιληφθεί τον εαυτό του ως κάτι διαφορετικό από τους άλλους. Δε βοηθάνε καθόλου οι σαρωτικές εξομοιώσεις για όλα τα αδέρφια, το ντύσιμο με τα ίδια ρούχα, οι συγκρίσεις με άλλα παιδιά. Ενισχύστε τον ιδιαίτερο τρόπο του κάθε παιδιού να κάνει τα πράγματα, τα ταλέντα του, το δικό του χιούμορ, τις δικές του μικρές συνήθειες. Και πώς γίνεται αυτό στην πράξη; Κάντε μια ξεχωριστή σχέση με το κάθε παιδί, διαφορετική από αυτήν που έχετε με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Όλοι είμαστε ίσοι αλλά όλοι με όλους έχουμε κάτι το μοναδικό. Μοιραστείτε δικές σας στιγμές δυάδας, πέρα απ’ αυτές που περνάτε όλοι ως οικογένεια, και χρησιμοποιείστε τις για να κάνετε πράγματα ειδικά οι δυο σας. Φτιάξτε ιστορίες για όσα κάνουν το παιδί σας ξεχωριστό και μην ξεχνάτε να τις λέτε. Οι λέξεις που λέμε φτιάχνουν τους κόσμους μας, και άρα και τους δικούς τους.   

Τέλος, εμπιστευτείτε τα στην πράξη και δώστε τους αρμοδιότητες στην καθημερινότητα. Ενισχύστε τα παιδιά στο να αναλάβουν ευθύνες ανάλογες με την ηλικία και τις ικανότητές τους και αφήστε να ξεδιπλώσουν το δικό τους ρεπερτόριο. Το να καταλαβαίνει ένα παιδί ότι το εμπιστεύεστε για ένα έργο, το κάνει να εμπιστεύεται και το ίδιο τον εαυτό του. Μαθαίνει να ξεχωρίζει ποια θέματα το αφορούν προσωπικά και γίνεται υπεύθυνο στην προσπάθειά του να τα διαχειριστεί. Εξοικειώνεται με την ιδέα ότι ο κάθε άνθρωπος έχει έναν δικό του τρόπο να κάνει τα πράγματα και ότι αυτός ο τρόπος είναι αποδεκτός και σεβαστός από τους άλλους. Μαθαίνει σιγά σιγά να πετάει με τα δικά του φτερά.

Και μιλώντας για φτερά, κλείνω με τη φράση που ο συγγραφέας J.M.Barrie βάζει τον ήρωά του Πήτερ Παν να πει στο σχετικό έργο. «Τη στιγμή που αμφιβάλλεις για το αν μπορείς να πετάξεις, χάνεις για πάντα την ικανότητα να πετάς». Ευχές για μια δημιουργική και χαρούμενη χρονιά!